Clubs (juridisch)

Wat is een club

Een club is een georganiseerde groep mensen met dezelfde belangstelling. Dat kan op allerlei terrein zijn.

Mensen die graag lezen kunnen een lees-clubje oprichten, waarin ze gezamenlijk dezelfde boeken lezen. Mensen die de natuur willen beschermen, kunnen een club oprichten van natuurbeschermers. En natuurlijk zijn er veel sportclubs.

Woorden "club" en "vereniging"

“Club” is geen juridisch begrip. Het woord club vind je in de wetgeving niet terug. Het woord “club” zegt helemaal niets over de formele status van zo’n groep mensen.
In de amateur-sport zal een club (sportclub) heel vaak een vereniging zijn; maar “club” zegt niets over de juridische vorm; het woord “vereniging” zegt wel iets over de juridische vorm, het woord stichting ook. Stichting en vereniging zijn twee verschillende vormen van een rechtspersoon.

Rechtspersoon

Een rechtspersoon is een organisatie, die via stricte juridische regels is opgericht en vormgegeven. Door een juridische constructie toe te passen kan een organisatie handelen als een persoon en rechten en plichten krijgen als een persoon. Een natuurlijk persoon bestaat of bestaat niet; een rechtspersoon wordt erkend (bestaat) op basis van het recht.

Omdat organisaties om verschillende redenen en met verschillende doelen worden opgericht, zijn er ook verschilende vormen van rechtspersoonlijkheid.

Kort door de bocht: voor bedrijfsmatige en winst-gerichte aktiviteiten zijn er de NV’s en BV’s. Voor belangenbehartiging, hobby-beoefening en dergelijke zijn er de Stichtingen en Verenigingen.

Stichtingen en verenigingen

Het belangrijke verschil tussen een Stichting en een Vereniging is de afwezigheid of juist de aanwezigheid van leden. Stichtingen hebben geen leden en verenigingen wel. Het hebben van leden (of niet) heeft grote invloed op de inrichting van de organisatie.

Een vereniging heeft een bestuur en een ledenvergadering, maar een stichting heeft alleen een bestuur.
Bij een vereniging wordt het bestuur gekozen door de ledenvergadering, bij een stichting vult het bestuur zichzelf aan.
Daarnaast zijn er meerdere verschillen die in de wet worden beschreven, maar die hebben direct of indirect vooral te maken met het leden-verschil.

In de NFF Wiki heeft het niet zoveel zin om op allerlei details in te gaan. Voor de rest van dit onderwerp gaan we uit van de simpelste vormen: een stichting met alleen een bestuur en een vereniging met bestuur en leden.

Het belang van leden hebben
en het belang dat leden hebben, wordt hierna uitgelegd.

Vereniging

Stichting

In een vereniging hebben de leden in laatste instantie (uiteindelijk) de macht in handen. Een bestuur wordt aangesteld om de vereniging te leiden (besturen) maar het bestuur moet zich daarbij houden aan de uitspraken van de ledenvergadering.

De ledenvergadering heeft ook het budget-recht, dat wil zeggen: zij keurt de begroting goed en ook de financiele verantwoording. En het principe is bekend: wie betaalt, bepaalt. Dat geld ook intern in een vereniging. De leden betalen en de leden bepalen.

Een stichting heeft geen leden. In een stichting is er één baas: het bestuur. Het doel en de belangen van een stichting zijn in handen van het bestuur. Deze kan over alles beslissen en wordt slechts op de vingers gekeken door een raad van commissarissen.

Een stichting is een goed stuk gereedschap als een beperkt doel of belang moet worden behartigd, of als de belangen dermate groot zijn dat alleen een selecte groep mensen met veel kennis en betrokkenheid zich met het bestuur zou moeten bemoeien. Het besturen van een Fonds of een Openbare Bibliotheek kan prima gebeuren door een Stichting.

Gezamenlijk belang

Een vereniging bestaat meestal uit een groep mensen die allemaal hetzelfde belang (of interesse) hebben en zich daar gemeenschappelijk hard voor willen maken. Een fietscross-vereniging bijvoorbeeld. Een fietscross-vereniging is ooit opgericht om de leden in staat te stellen hun sport te beoefenen.

Een fietscross-baan richt je niet gemakkelijk op als individuele sporter; in stand houden en onderhoud gaat ook lastig alleen. Sport-beoefening is alleen mogelijk als je met meerderen verantwoordelijk bent voor een accomodatie.

Als een fietscross-club geleid zou worden als een stichting, dan zouden de individuele fietscrossers niets te zeggen hebben over bijv. de hoogte van de contributie, de ontwikkeling van de cross-baan of het uiterlijk van de clubshirts.

In een FCC die de verenigings-vorm heeft, kunnen de leden invloed uitoefenen op het bestuur. Een bestuur kan zich korte tijd niks aantrekken van de leden, maar zal daar op den duur voor worden afgestraft bij bestuursverkiezingen of een begrotingsbehandeling.